Wprowadzenie

Dlaczego trening funkcjonalny ma znaczenie

We współczesnym świecie sportu i fitnessu termin 'trening funkcjonalny’ odmieniany jest przez niemal wszystkie przypadki. Często się o nim mówi, jednak wielu profesjonalistów wskazuje na brak usystematyzowania całego obszaru zagadnień związanych z tym pojęciem.

Śledząc rodowód odkrycia korzeni współczesnego treningu funkcjonalnego, wskazać można jako jednych z prekursorów Lee Burtona i Gray’a Cook’a – trenerów i fizjoterapeutów, którzy jako jedni pierwszych wskazali na konieczność oceny każdej osoby aktywnej ruchowo pod kątem kryteriów jakości ruchu.

Na podstawie swojej wiedzy i doświadczeń, stworzyli narzędzie służące ocenie przesiewowej: FM​​S​TM (ang. Functional Movement Screen). Narzędzie te jest systemem oceniającym fundamentalne wzorce ruchowe, które leżą u podnóża naszej każdej aktywności ruchowej, czy jest to sport rekreacyjny czy też wysiłek fizyczny na najwyższym poziomie intensywności. Ocena fundamentalnych wzorców ruchowych pozwala zidentyfikować asymetrie i ograniczenia w naszym układzie ruchu. Zaburzenie tych podstawowych wzorców wpływa niekorzystnie na ekonomię ruchu, podwyższa ryzyko odniesienia urazu lub przeciążenia, zmienia odczucia proprioceptywne.

Znaczenie oceny

Fundament skutecznego treningu

Ocena FMSTM poza identyfikacją zaburzeń wzorców i asymetrii, pozwala natychmiast ustalić kryteria i kierunki działań korygujących, które przywracają prawidłową jakość wzorców ruchowych. Weryfikacją progresji jest wynik uzyskiwany w ponownej ocenie prowadzonej przez trenera czy fizjoterapeutę

Działania korygujące – FMSTM może być wykorzystany na każdym poziomie sprawności ocenianego, upraszczając dobór strategii korygujących w różnych przypadkach. Na podstawie przeprowadzonej analizy , ułatwia on dobór indywidualnych ćwiczeń w zależności od potrzeb klienta/sportowca.

Koncepcja Functional Movement SystemTM to system, którego celem jest dążenie do tworzeniu bezpiecznych podstaw dla aktywności ruchowych. Fundamentalne hasło „First move often, then move well” pozwala w zrozumieniu, że jakość ruchu jest warunkiem koniecznym do zwiększania jego ilości, a co za tym idzie czerpania więcej korzyści i satysfakcji.

Proces i korzyści

Jak działa trening funkcjonalny i co dzięki niemu zyskasz

Zalety wynikające z stosowania oceny FMSTM i ćwiczeń korygujących w oparciu o koncepcję FMS​TM:
  • poprawa stanu funkcjonalnego klienta i wyniku sportowego (sportowcy),
  • obniżenie ryzyka urazu/przeciążenia,
  • identyfikacja słabych ogniw łańcucha kinematycznego, asymetrii z łatwą gradacją stopnia dysfunkcji celem śledzenia progresji klienta/sportowca,
  • prosty i logiczny system ćwiczeń korekcyjnych
  • indywidualizacja ćwiczeń korygujących dostosowanych do indywidualnej oceny klienta/sportowca
  • rozróżnienie planowania treningu na poprawę jakości ruchu i kształtowanie zdolności motorycznych na indywidualne potrzeby klienta/sportowca,
  • identyfikacja przyczyn i czynników urazów oraz trendów treningowych w populacjach osób aktywnych, które odnoszą się do profilaktyki urazów bezkontaktowych i przeciążeniowych
Proces treningu korekcyjnego w oparciu o dokonana ocenę FMS​TM zawiera 3 podstawowe kroki:
  • reedukację mobilności (w sytuacji gdy jest ona zaburzona),
  • reedukację wzorców ruchowych (programowanie wzorców ruchowych), m.in. z wykorzystaniem reaktywnego treningu nerwowo-mięśniowego,
  • trening globalnych wzorców ruchowych zgodnie wymaganiami klienta/sportowca

FMSTM

W jaki sposób wykorzystuje się FMSTM w fitnesie, rehabilitacji i sporcie?

Przeprowadzając ocenę FMS™ możemy zidentyfikować ograniczenia i występujące asymetrie, które wpływają na czynności dnia codziennego, aktywność ruchową i sportową. Dzięki ocenie FMS można ukierunkować działania korygujące, które optymalnie reedukują właściwe wzorce ruchowe i przywracają optymalną koordynację nerwowo-mięśniową. Następnie, monitorując wynik oraz progres w działaniach korygujących trener czy też terapeuta może dobrać indywidualne ćwiczenia, które w danym przypadku pozwalają najbardziej efektywnie wpłynąć na poprawę stanu klienta /sportowca.

Funkcja to złożona kombinacja współdziałania systemu nerwowo-mięśniowego, w którym poszczególne jego komponenty są połączone i reagują wzajemnie względem siebie. Aby zrozumieć całość tego procesu należy uwzględnić działanie poszczególnych jego komponentów w układzie ruchu człowieka. Funkcjonalny wzorzec ruchowy jest zintegrowanym, wielopłaszczyznowym działaniem wymagającym przyspieszania, hamowania i stabilizacji zaangażowanych segmentów ciała. W tym kontekście termin treningu funkcjonalnego zarówno w przypadku fizjoterapii jak i treningu sportowego rozumiany jest jako specyficzny zaplanowany ciąg ćwiczeń od izolowanych do globalnych ćwiczeń obejmujących ruch w we wszystkich płaszczyznach. Progresja ćwiczeń zależy od stanu wyjściowego i możliwości ćwiczącego.

Planowane postępowanie terapeutyczno-treningowe uwzględnia cel, którym może być powrót do czynności dnia codziennego lub rozwijaniu zdolności motorycznych wymaganych dla konkretnej dyscypliny sportowej (w przypadku sportowca). W tym znaczeniu trening funkcjonalny nie jest jednakże treningiem specjalistycznym dla konkretnej dyscypliny, a raczej kształtowaniem fundamentalnych wzorców ruchowych które leżą u podstawy motoryczności człowieka i są niezbędnym etapem prawidłowego rozwoju motorycznego zawodnika.

Dane kontaktowe

Optima Remigiusz Rzepka
ul. Woronicza 33B/286
Warszawa, 02-640

NIP: 969-039-39-37
Zobacz szkolenia